Azərbaycan və Özbəkistan arasında əməkdaşlığın dərinləşməsi Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin sistemləşdirilməsinə xidmət edir.

Əminliklə deyə bilərik ki, hazırda Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin inkişafı yalnız ikitərəfli əlaqələr baxımından deyil, regional proseslər baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Cənubi Qafqazda, Özbəkistan isə Mərkəzi Asiyada mühüm mövqeyə malik dövlətlərdir. Bu iki ölkənin əməkdaşlığının genişlənməsi müxtəlif regionlar arasında əlaqələrin möhkəmlənməsinə imkan yaradır. Özbəkistana dövlət səfəri əsnasında mətbuata bəyanatla çıxış edən cənab Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, Mərkəzi Asiya və Azərbaycanın vahid geosiyasi və geoiqtisadi region kimi qiymətləndirilməsi bu yanaşmanın mahiyyətini ifadə edir. Belə bir yanaşma coğrafi məsafələrdən daha çox iqtisadi və siyasi qarşılıqlı bağlılığı ön plana çıxarır. Son illərdə Azərbaycanla Mərkəzi Asiya ölkələri arasında əlaqələrin genişlənməsi regional əməkdaşlığın yeni imkanlarını formalaşdırıb. Özbəkistanın bu prosesdə xüsusi rolu olduğu vurğulanır.

Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının dərinləşməsi Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında əlaqələrin sistemləşdirilməsinə xidmət edir. Bu əlaqələrdə nəqliyyat, enerji və investisiya layihələri xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Regional əməkdaşlığın iqtisadi əsaslarının güclənməsi dövlətlər arasında qarşılıqlı asılılığın artmasına səbəb olur. Qarşılıqlı asılılıq isə uzunmüddətli sabitlik üçün əlavə imkanlar yaradır. İki ölkənin iqtisadiyyatlarının paralel inkişaf etməsi onların birgə layihələr həyata keçirməsini asanlaşdırır. Bu baxımdan Azərbaycan və Özbəkistan arasında formalaşan tərəfdaşlıq regional iqtisadi inteqrasiyanın mühüm elementlərindən biri kimi çıxış edə bilər. Regionlararası əməkdaşlıq forumunun keçirilməsi bu prosesin praktiki xarakter aldığını göstərir. Bakı və Daşkənddən kənarda müxtəlif bölgələrdə layihələrin həyata keçirilməsi əməkdaşlığın coğrafiyasını genişləndirir. Bu yanaşma yerli iqtisadi potensialların qarşılıqlı əlaqələndirilməsinə imkan verir. Eyni zamanda regional layihələrin artması iqtisadi imkanların daha geniş ərazilərə yayılmasına şərait yaradır. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlıq formatına qoşulması bu prosesin daha geniş regional çərçivəyə keçməsinə səbəb olub. Özbəkistan rəhbərliyinin bu məsələdə xüsusi rolunun qeyd edilməsi iki ölkənin regional təşəbbüslərdə qarşılıqlı dəstəyini göstərir. Regionun inkişafında Azərbaycan və Özbəkistanın paralel maraqlarının olması əməkdaşlığın davamlılığı üçün əlverişli zəmin yaradır. Enerji sahəsində əməkdaşlıq regionlararası iqtisadi əlaqələrin mühüm istiqamətlərindən biridir. Nəqliyyat layihələri isə müxtəlif coğrafiyalar arasında ticarət əlaqələrinin genişlənməsinə xidmət edir. İnvestisiya layihələri bu əlaqələrin maliyyə əsaslarını möhkəmləndirir. Beləliklə, ayrı-ayrı ikitərəfli təşəbbüslər zamanla daha geniş regional əməkdaşlıq mexanizmlərinə çevrilə bilər. Bu proses Azərbaycan və Özbəkistanın beynəlxalq iqtisadi və siyasi çəkisinin artmasına da müsbət təsir göstərə bilər. Əməkdaşlığın regional səviyyəyə çıxarılması həm də digər dövlətlər üçün yeni tərəfdaşlıq imkanları yaradır. Bu baxımdan iki ölkə arasında münasibətlərin inkişafı yalnız milli maraqlar deyil, ümumi regional inkişaf baxımından da qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan və Özbəkistanın birgə fəaliyyəti Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında daha sıx iqtisadi və siyasi əlaqələrin formalaşmasına xidmət edə bilər. Nəticədə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq daha geniş regional əməkdaşlıq modelinin əsas dayaqlarından birinə çevrilmək potensialına malikdir.

Tural Kərimov
Neftçala rayonu