İnsan beynində emosiyaların tənzimlənməsində mühüm rol oynayan strukturların xüsusiyyətləri uzun illərdir alimlərin diqqət mərkəzindədir. Pensilvaniya Universitetinin rəhbərliyi ilə aparılan yeni araşdırma qətldə ittiham olunan bəzi şəxslərin beyin quruluşunda ümumi əhali ilə müqayisədə müəyyən anatomik fərqlərin müşahidə olunduğunu göstərib.

Tədqiqat çərçivəsində məhkəmə prosesi davam edən 37 qətl şübhəlisinin beyin görüntüləri təhlil edilib. Alimlər əsas diqqəti qorxu hissi, emosional reaksiyalar və emosiyaların emalında mühüm rol oynayan amiqdalaya (amigdala) yönəldiblər.

Araşdırmanın nəticələrinə görə, amiqdalanın həcmi tədqiq olunan qrupda müqayisə qrupu ilə müqayisədə orta hesabla təxminən 6 faiz kiçik olub. Qətlin əvvəlcədən planlaşdırıldığı iddia edilən hallarda isə amiqdala həcminin orta hesabla 14,3 faiz daha kiçik olduğu müşahidə edilib.

Tədqiqatın müəlliflərindən professor Adrian Reyn qeyd edib ki, bu bölgədəki struktur fərqləri empatiya və emosional reaksiyalarla əlaqəli ola bilər. Bununla belə, müəlliflər bu əlaqənin səbəb-nəticə münasibəti kimi qiymətləndirilməsinin doğru olmadığını vurğulayırlar.

Tədqiqatda həbsxana amili nəzərə alınmayıb

Araşdırmanın fərqləndirici cəhətlərindən biri iştirakçı seçimidir. Əvvəlki tədqiqatlarda uzun müddət həbsdə olmuş məhkumların məlumatlarından istifadə olunurdu. Bu isə həbsxana şəraitinin beyin quruluşuna təsir göstərə bilməsi səbəbindən nəticələrin şərhini çətinləşdirirdi.

Bu dəfə isə Çində saxlanılan və uzunmüddətli həbsxana təcrübəsi olmayan qətl şübhəliləri araşdırmaya cəlb edilib. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, bu yanaşma mümkün nevroloji xüsusiyyətləri xarici amillərin təsirindən daha az asılı şəkildə qiymətləndirməyə imkan verib.

Alimlər amiqdala ilə yanaşı, qərarvermə, davranışın qiymətləndirilməsi və səhvlərin dərk edilməsində iştirak edən lateral orbitofrontal korteksdə də həcm fərqləri müəyyən ediblər.

Bununla belə, tədqiqat müəllifləri mühüm xəbərdarlıq edirlər: beyin quruluşundakı bu xüsusiyyətlər insanın cinayət törədəcəyini göstərmir və beyin görüntüləri cinayət davranışını proqnozlaşdırmaq üçün istifadə edilə bilməz. Oxşar anatomik xüsusiyyətlərə malik, lakin heç vaxt cinayət törətməmiş insanlar da mövcuddur.

Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, gələcəkdə nevroloji, sosial və psixoloji məlumatların süni intellekt əsaslı analiz metodları ilə birlikdə öyrənilməsi cinayət davranışının səbəblərini daha yaxşı anlamağa kömək edə bilər.(Qaynarinfo)