İnsan beyni qarşısındakı şəxsin dürüstlüyünü qiymətləndirmək üçün əsrlər boyu üz cizgilərinə diqqət yetirib. Lakin texnologiyanın inkişafı bu təbii müdafiə mexanizmini manipulyasiya etməyə imkan verir.

Lankaster Universiteti tərəfindən aparılan yeni araşdırma göstərib ki, süni intellekt vasitəsilə yaradılan rəqəmsal portretlər insanlar tərəfindən real insan simalarından daha etibarlı qəbul olunur.

Əvvəllər süni intellektin yaratdığı görüntüləri müəyyən etmək nisbətən asan idi. Barmaqların qeyri-təbii görünməsi, qulaq seyvanlarının qeyri-mütənasib olması və ya diş quruluşundakı anormallıqlar görüntünün saxta olduğunu üzə çıxarırdı. Lakin görüntü yaradan modellərin inkişafı nəticəsində bu cür vizual qüsurlar demək olar ki, tamamilə aradan qaldırılıb.

"Journal of Vision" jurnalında dərc olunan araşdırmada iştirakçılara həm real insanların, həm də süni intellekt tərəfindən yaradılmış portretlər təqdim edilib. İştirakçıların yalnız **58,4 faizi** görüntülərdən hansının real, hansının isə süni olduğunu düzgün müəyyən edə bilib. Bu nəticə göstərir ki, insanlar artıq rəqəmsal görüntü ilə real insan siması arasındakı fərqi ayırd etməkdə çətinlik çəkirlər.

Niyə saxta simalara daha çox etibar edirik?

Araşdırmanın ən diqqətçəkən nəticələrindən biri iştirakçıların ən yüksək etibar qiymətini real insan simalarına deyil, diffuziya modelləri vasitəsilə yaradılmış saxta simalara verməsi olub. Alimlərin fikrincə, insan beyni təkamül prosesi ərzində orta göstəricilərə yaxın, simmetrik və hamar üz cizgilərini daha tanış qəbul etdiyindən, onları daha etibarlı hesab etməyə meyillidir.

Süni intellekt sistemləri də məhz bu xüsusiyyətdən istifadə edir. Milyonlarla görüntü əsasında öyrədilən modellərin yaratdığı ideallaşdırılmış simalar insan psixologiyasında mövcud olan "cəlbedici olan etibarlıdır" yanılmasını gücləndirir.

Doktorant Aleksis MakQuayr və onun tədqiqat qrupu bildirir ki, bu tendensiya kiberdələduzluq baxımından ciddi risk yaradır. Cinayətkarlar saxta şəxsiyyətlərini etibar yaradan rəqəmsal simalarla tamamlayaraq potensial qurbanları aldatmağa çalışırlar. Nəticədə internet mühitində vizual görüntülərə əsaslanan etibar hissi getdikcə daha kövrək xarakter alır.(qaynarinfo)