Uşaqlarımızı necə zəhərləyirik? - Alimlər həyəcan təbili çaldılar

Yediyimiz qidaların tərkibinin insan sağlamlığına birbaşa təsir etməsi hər kəsə məlumdur. Lakin məlum olub ki, yemək hazırlayan zaman onların bişirilməsi üsulu da sağlamlığımızda gələcəkdə yarana biləcək ağır xəstəliklərdə mühüm rol oynayır.

Əksər hallarda insanlar orqanik qidalar aldıqlarını düşünərək onları daha zərərli formada hazırlamasına fikir vermirlər. Jurnalda dərc olunan yeni bir araşdırma göstərib ki, yemək bişirilməsi zamanı qapalı məkanlarda tüstüdən yaranan hava çirklənməsi uşaqlara xüsusən də yetkinlik yaşlarında onların sağlamlığına olduqca mənfi təsir göstərir.

Alimlər Çində 45 yaş və ondan yuxarı 7000-dən çox insandan alınan məlumatları təhlil ediblər. Onlar müxtəlif bölgələri və sosial qrupları təmsil ediblər. Mütəxəssislər uşaqlıq dövründə hava çirkliliyinə məruz qalma ilə koqnitiv funksiyalara dair ölçülər arasındakı səbəb-nəticə əlaqələrini qiymətləndirmək üçün müasir statistik metodlardan istifadə ediblər.

Nəticələr əhəmiyyətli bir əlaqəni ortaya çıxarıb: erkən yaşlarında evdə bərk yanacaqlardan (kömür, odun və s.) çıxan tüstüyə məruz qalan insanların 45 yaş və daha çox yaşda xeyli zəif düşüncə və yaddaş göstəriciləri olub. Bu arzuolunmaz əlaqə bədən kütlə indeksi, təhsil səviyyəsi və gəlirlər də daxil olmaqla müxtəlif amillər nəzərə alındıqdan sonra da davam edib. Bütün bu faktorlar erkən yaşda ətraf mühitdə baş verən proseslərin beyin inkişafına təsirinin hansı səviyyədə olduğunu bir daha nümayiş etdirib.

Ətraflı təhlillər onu da göstərib ki, kişilər bu cür mənfi amillərə qadınlardan daha çox məruz qalırlar. Məlum vəziyyəti yetkinlik dövründə siqaret çəkmək və ya spirtli içki qəbul etmək kimi sağlam olmayan vərdişlər də daha da ağırlaşdırır.

Tədqiqatın müəllifləri vurğulayıblar ki, bu araşdırma qlobal səhiyyə üçün əhəmiyyətli nəticələrə malikdir. Bir çox ölkələrdə, xüsusən də kənd yerlərində və aşağı gəlirli ailələr arasında bərk yanacaqla yemək bişirən insanların sayı yüksək olaraq qalır. Bu, uşaqları ağciyərlərə və qan dövranına nüfuz edə bilən zərərli zəhərli qazlara məruz qoyur və nəticədə onilliklər ərzində tüstü, zərərli maddə və qazlarla birbaşa təmas beyin funksiyasına təsir göstərir.(Publika.az)

SON XƏBƏRLƏR

Bu şəxslərə 150 min manat kompensasiya verilməlidir - TƏKLİF

Bakı “PostEurop” Baş Assambleyası və Biznes Forumuna ev sahibliyi edəcək

Mədəniyyət nazirinə yeni müavin təyin edildi - DOSYE

Bakının 5 rayonunda su kəsiləcək - XƏBƏRDARLIQ

Prezidentdən 2026-cı il Pre-COP Liderlər tədbirinin iştirakçılarına - Müraciət

Bu şəxslərə ödənilən mükafat gəlir vergisindən azad edilir

Korrupsiya ilə əlaqədar məlumat verən şəxslərə maddi mükafat veriləcək

Azərbaycan bu dövlətlərə 10 milyon dollar yardım göstərir

“Bakıya uçuş. İncəsənət həftəsonu”: - İnsan, təbiət və yaddaşın interaktiv dialoqu

Prezident Böyük Britaniyanın ticarət üzrə dövlət nazirini qəbul edib

UEFA nümayəndələri Bakı Olimpiya Stadionuna təkrar baxış keçirəcəklər

İnsan kapitalının inkişafına yönəlmiş TOT təlimi keçirilib

Bank of Baku-da rəhbər vəzifəyə təyinat olub

Naxçıvanda yeni yarımstansiya tikiləcək - 17 milyon manatlıq LAYİHƏ

Nəqliyyat sektoru üzrə biznes kredit portfeli böyüyüb

Yuxusuz gecədən sonra bunu edin

Qeyri-sabit iş rejiminin fəsadları

Bu ölkədə məktəblilərin süni intellektdən istifadəsini qadağan edilir

Azərbaycanda bu şəxslər dövlətdən pulsuz mənzil ala bilər

"Liftin qapısını təpiklə açırlar" - DEPUTAT ŞİKAYƏTÇİDİR

BÜTÜN XƏBƏRLƏR